Şarj soketleri, kablolar ve güç sınıfları rehberi

Şarj dünyasının kelime hazinesi ilk bakışta kafa karıştırıcı görünür: Type 2, CCS, kW, amper, faz, Mode 3. Oysa Türkiye'de tablo oldukça sade; iki soket, birkaç güç sınıfı ve iki üç kablo tipi günlük hayatın tamamını kapsıyor. Terimleri yerine oturtmak, hem yanlış kablo almaktan hem de istasyonda "neden yavaş" sorusundan kurtarır.

Türkiye'de standart: Type 2 ve CCS2

Avrupa ile aynı standardı kullanıyoruz:

• Type 2 (Mennekes): AC şarj soketi. Yedi pimli, tek veya üç faz taşır. Evdeki wallbox, halka açık AC üniteler ve araçla gelen kablonun ucu bu tiptir.
• CCS2 (Combined Charging System): DC hızlı şarj soketi. Type 2 soketin altına iki büyük DC pimi eklenmiş halidir; aynı araç girişinde hem AC hem DC şarj yapılabilir. Türkiye'deki DC istasyonların neredeyse tamamı CCS2 tabancası taşır.
• CHAdeMO: Japon kökenli DC standardı. Türkiye'de birkaç eski istasyonda bulunur, yeni araçlarda yoktur; bu soketli bir araç alıyorsanız hızlı şarj seçenekleriniz çok dardır.
• Tesla soketi: Avrupa'da satılan Tesla'lar CCS2 kullanır; Supercharger ağının diğer markalara açıklığı ayrı bir konu.

Araç alırken CCS2 girişinin olup olmadığını mutlaka doğrulayın; birkaç giriş segment modelde DC şarj hiç yok veya opsiyon. Şarj girişinin konumu da günlük hayatta belirleyici: arka çeyrekte olan giriş, halka açık ünitelerde geri geri park etmeyi gerektirir; ön çamurlukta olan giriş kısa kabloyla daha uyumludur. Soketlerin ayrıntılı tanımı: /soru/type-2-ccs-chademo-nedir. AC ve DC'nin temel farkı: /soru/ac-dc-sarj-farki.

AC güç sınıfları

AC şarjda enerjiyi bataryaya yazan şey aracın dahili şarj cihazı; ünitenin gücü ne olursa olsun, araç kendi sınırının üstünü alamaz.

Sınıf	Faz / akım	Güç	Tipik yer	60 kWh için yaklaşık süre (yüzde 10-100)
Schuko priz	Tek faz, 8-10 A	1,8-2,3 kW	Ev, yazlık, misafirlik	24-30 saat
Tek faz wallbox	Tek faz, 32 A	7,4 kW	Ev, apartman	8 saat
Üç faz wallbox	Üç faz, 16 A	11 kW	Ev, iş yeri, AVM	5-6 saat
Üç faz yüksek	Üç faz, 32 A	22 kW	Halka açık AC, otel	3 saat (araç destekliyorsa)

2026 itibarıyla satılan araçların büyük kısmı 11 kW AC destekliyor; 22 kW dahili şarj cihazı az sayıda modelde ve çoğunlukla opsiyon. Tek faz 7,4 kW ile sınırlı araçlar üç faz ünitede yine 7,4 kW alır, hatta bazı ülke kısıtları nedeniyle tek faz akım sınırı daha düşük olabilir. Kendi aracınız ve ünite gücünüz için süre tahmini: /hesaplama/sarj-suresi.

Faz sayısı süreyi belirleyen gizli değişken. 11 kW üç faz destekli bir araç tek faz şebekede en fazla 7,4 kW alır; üç faz aboneliği olmayan evlerde bu fark gece şarjını bir iki saat uzatır ama çoğu kullanıcı için sorun yaratmaz. Asıl fark iş yeri ve otel gibi gündüz kısa şarj yapılan yerlerde çıkar: iki saatlik bir toplantıda 11 kW ile yaklaşık 20 kWh, 7,4 kW ile yaklaşık 14 kWh eklenir.

DC güç sınıfları

DC şarjda dönüştürme işini ünite yapar, batarya doğrudan beslenir; sınırı belirleyen şey ünitenin gücü, aracın kabul edebildiği azami güç ve bataryanın o anki sıcaklığı ile doluluğu.

• 50 kW: İlk nesil hızlı şarj. Yüzde 10-80 için 45-70 dakika. Şehir içi ve eski istasyonlarda yaygın.
• 90-120 kW: Orta sınıf. Çoğu araç için 30-40 dakika.
• 150-180 kW: Otoyol standardı. Uygun araçta 20-30 dakika.
• 250-350 kW ve üzeri: Ultra hızlı. Yalnızca 800 volt mimarili veya yüksek akım destekli araçlar yararlanır; 400 volt aracı 350 kW üniteye taksanız 130-150 kW civarında kalır.

Ünitenin etiketinde yazan güç, çift tabancalı ünitelerde iki araç arasında paylaşılır; komşu tabanca doluysa sizin gücünüz düşer. Gerilim mimarisinin etkisi: /soru/800-volt-mimari-nedir.

Bir aracın DC değerini okurken tepe güce değil ortalama güce bakın: yüzde 10-80 aralığında ortalama 100 kW veren araç, tepe 200 kW yazıp hızla düşenden daha kısa sürede dolar.

Şarj eğrisi sıcaklıkla da değişir: aynı araç yazın ılık bataryayla 150 kW alırken kış sabahı 40 kW'ta başlayıp ancak on dakika sonra tırmanır. Ünite gücünü değerlendirirken batarya sıcaklığını, doluluk yüzdesini ve komşu tabancanın dolu olup olmadığını birlikte düşünmek, "istasyon yavaş" yargısına varmadan önce gerekli.

Kablo tipleri

Mode 2 kablo (taşınabilir şarj cihazı). Bir ucu ev prizine, diğer ucu araca girer; ortasında koruma kutusu vardır. Araçla genellikle verilir. Akım ayarı olan modeller (6-16 A) eski prizlerde güvenli kullanım sağlar. Kutunun üzerindeki ışıklar hata kodu verir; sürekli kırmızı yanıyorsa çoğunlukla topraklama sorunu vardır ve priz değiştirmek çözüm değildir, elektrikçi gerekir. Uzatma kablosuyla asla birleştirmeyin; nedenleri /soru/uzatma-kablosuyla-sarj-olur-mu sayfasında.

Mode 3 kablo (Type 2 - Type 2). Soketli wallbox ve halka açık AC ünitelerde kullanılır; iki ucu da Type 2'dir. Alırken bakılacaklar:

• Akım ve faz: 32 A ve üç faz (22 kW) destekli olanı alın; aracınız 11 kW ile sınırlı olsa da kablo geleceğe uyumlu kalır. 16 A tek faz kablo ucuzdur ama çoğu üniteyi sınırlar.
• Uzunluk: 5 metre ünite yanına park edebilenler için yeter; halka açık AC'de ünite ile araç girişi ters tarafta kalabilir, 7,5 metre daha esnek.
• Kesit ve ağırlık: Üç faz 32 A kablo ağırdır, bagajda çanta içinde taşıyın.
• Kilit ve sertifika: Ünite ve araç tarafındaki kilit mekanizması sağlam olsun; TSE veya CE işareti ve üretici garantisi arayın.

DC kablosu. Ünitenin kendisine sabit bağlıdır, taşınmaz. Tabanca ağırlığı yüksek güçte artar; sıvı soğutmalı kablolarda daha ince ve hafif olur.

Kabloyu araçta taşımak mı, evde bırakmak mı? Halka açık AC ünitelerin büyük kısmı soketli, yani kablosuz gelir; bagajda Mode 3 kablo yoksa AVM ya da otel ünitesi işe yaramaz. Evde soketli wallbox kullananlar için iki kablo almak (biri evde sabit, biri bagajda) her gün kablo taşımaktan pratiktir.

Adaptörler ve tuzaklar

• Type 1 - Type 2 adaptörü: Amerikan veya Japon pazarından gelen araçlarda (Type 1 girişli) Türkiye AC ünitelerini kullanmak için gerekir; tek faz ile sınırlıdır.
• Endüstriyel priz (CEE) adaptörleri: Taşınabilir cihazı 16 A veya 32 A endüstriyel prize bağlayan uçlar; tesisatın gerçekten o akımı taşıdığını bilmeden kullanmayın.
• CHAdeMO - CCS adaptörü: Güvenilir ve sertifikalı ürün sayısı çok az; Türkiye'de pratik değil.
• Ucuz Type 2 kablolar: Etiketinde 32 A yazan bazı ürünlerin iletken kesiti yetersiz olabiliyor; ısınma ve erime riski gerçek. Marka ve sertifika sorun.
• Tesla Supercharger'da CCS2: Türkiye'deki Supercharger üniteleri CCS2 tabancalı; diğer markalara açık istasyonlarda Tesla uygulaması üzerinden şarj başlatılır, adaptör gerekmez.
• Kablo kilidi: Halka açık AC ünitelerde kablo şarj bitince çözülür ve çalınabilir; şarj bittiğinde aracı uzun süre bırakmayın veya kilit özelliği olan kablo kullanın.

Hızlı referans

Durum	Gereken
Evde Schuko prizden şarj	Mode 2 taşınabilir cihaz, ayrı hatta bağlı priz
Evde wallbox, sabit kablolu	Ek kablo gerekmez
Evde wallbox, soketli	Mode 3 Type 2 kablo, 32 A üç faz
AVM veya otel AC ünitesi	Mode 3 kablo bagajda
Otoyol DC istasyonu	Yalnızca CCS2 girişi, kablo ünitede
Yazlık, misafirlik	Mode 2 cihaz, akım ayarı 8-10 A

Terimlerin tanımı için /sozluk sayfası her zaman elinizin altında; kablo alırken aracınızın AC ve DC sınırlarını teknik belgeden doğrulayın. Yeni araç alırken kutudan hangi kabloların çıktığını teslimat belgesine yazdırın; bazı markalar Mode 3 kabloyu opsiyon olarak satıyor ve teslimatta eksikliği fark etmeyen sürücü ilk AVM şarjında öğreniyor.