Elektrikli araç arızada çekilebilir mi?

Halatla ya da tekerlekleri yerde bırakarak çekmek çoğu elektrikli araçta yasaktır; motor tekerleklerle sürekli bağlı olduğu için dönen tekerlek elektrik üretir ve invertörü ya da motoru yakabilir. Doğru yöntem dört tekerin yerden kesildiği kayar kasa (platform) çekici. Kısa mesafede yürütmek gerekiyorsa üreticinin çekme modu varsa onu açın, 20 km/sa ve birkaç yüz metreyle sınırlayın.

Bir çekici şoförünün "iki teker havada gider, sorun olmaz" demesi elektrikli araçta binlerce liralık hasarın başlangıcı olabilir. Benzinli araçta vitesi boşa alınca motor tekerlekten ayrılır; elektriklide böyle bir ayırma mekanizması çoğu modelde yoktur.

Neden halatla çekilmez?

Elektrik motoru ile tekerlek arasında redüktör ve aks vardır, debriyaj yoktur. Tekerlek döndüğünde motor da döner; dönen motor bir jeneratör gibi gerilim üretir. Araç kapalıyken invertör bu enerjiyi yönetemez ve iki şey olabilir:

Üretilen gerilim invertörün yarı iletkenlerine zarar verir.
Soğutma pompası çalışmadığı için motor ve redüktör ısınır.

Çift motorlu (AWD) araçlarda hiçbir aks yerde kalmamalı. Tek motorlu araçlarda teorik olarak tahriksiz aks yerde kalabilir, ama üreticilerin çoğu bunu da yasaklar; kullanım kılavuzunuzdaki "çekme" bölümü tek geçerli referanstır.

Doğru yöntem: platform çekici

Kayar kasalı çekici aracı tamamen platforma alır. Çekiciyi çağırırken "elektrikli araç, dört teker havada olmalı" diye belirtin; bazı firmalar hâlâ vinçli çekici gönderiyor. Kasko yardım hattını ararken de aynı cümleyi söyleyin; poliçenizde vinçli çekme şartı yazıyorsa ilerde hasar tartışmasına dönebilir, bu maddeyi kasko yazısında ele aldık.

Aracı platforma çıkarmak için çoğu modelde:

Kontak açık, vites N konumunda olmalı.
Elektronik park freni kapatılmalı; akü bitikse 12V takviye gerekir.
Bazı modellerde "çekme modu" ya da "nakliye modu" menüden açılır; bu mod park frenini ve otomatik park kilidini devre dışı bırakır.

Kısa mesafe yürütme

Aracı garajdan çıkarmak ya da yol kenarına almak için birkaç yüz metre çekmek gerekebilir. Üretici izin veriyorsa kural genellikle şudur: 20–30 km/sa hız, en fazla 1–2 km, düz halat değil rijit çeki demiri. Bu sınırların dışına çıkmak garanti kapsamını düşürebilir.

Bataryası biterse ne olur?

Yolda "0 km" gördükten sonra araç birkaç km daha gidip tamamen durur. Bu durumda seçenekler:

Mobil şarj hizmeti: Bazı operatörler ve yol yardım firmaları taşınabilir DC ünite ile 10–15 dakikada 20–30 km menzil ekler; hizmet İstanbul, Ankara gibi büyük illerde yaygın.
Platform çekici ile en yakın istasyona: Yakındaki istasyonu şehir sayfalarından bulup şoföre tarif edin.

Bir daha yaşamamak için uzun yola çıkmadan yolculuk planlayıcısı ile şarj duraklarını belirleyin; uzun yol hazırlığı yazısında kontrol listesi var.