Her gün şarj etmek bataryaya zarar verir mi?

Hayır. Lityum bataryada ömrü tüketen şey şarj sayısı değil, toplam aktarılan enerji ve bataryanın hangi yüzde aralığında, hangi sıcaklıkta tutulduğudur. Her gece %40'tan %80'e sığ şarj yapmak, haftada bir %5'ten %100'e derin şarj yapmaktan daha sağlıklıdır. Kablo takma sıklığı bataryayı yormaz.

Telefon bataryasından öğrenilen "şarjı bitirmeden takma" refleksi elektrikli araçta tam tersine işler. Bataryayı yaşlandıran, kabloyu kaç kez taktığınız değil, hücrelerin hangi gerilim aralığında ve sıcaklıkta ne kadar vakit geçirdiğidir.

Döngü sayısı efsanesi

Batarya üreticileri ömrü "tam döngü" cinsinden verir: %0'dan %100'e bir tam döngü. Ancak %50'den %80'e iki gün üst üste şarj etmek iki döngü değil, 0,6 döngü sayılır. Yani günde bir kez sığ şarj yapan sürücü, haftada bir derin şarj yapan sürücüden daha az döngü tüketmez; üstelik hücreleri hem çok düşük hem çok yüksek gerilimden korumuş olur.

Modern NMC bataryalar 1.500–2.500 tam döngüye, LFP bataryalar 3.000 ve üstüne kadar %80 kapasite korur. 60 kWh batarya ve 17 kWh/100 km tüketimle 1.500 döngü, yaklaşık 500.000 km demektir. Günlük şarj bu rakamı kısaltmaz.

Bataryayı gerçekten yoran şeyler

Yüksek doluluğa uzun süre bekleme: NMC bataryayı %100'de günlerce bırakmak. %100 doldurulmalı mı sorusunda ayrıntı.
Derin boşaltma: Sık sık %5 altına inmek.
Sıcak: Yazın açık otoparkta %100 dolu bekleyen araç. Sıcak + yüksek gerilim en kötü ikilidir.
Sürekli DC hızlı şarj: Yüksek akım hücreleri ısıtır; her gün DC ile şarj eden bir ticari araç, evde AC ile şarj eden bir araca göre daha hızlı yaşlanır. Fark yıllar içinde birkaç puan kapasite olarak ölçülür, felaket değildir.

Sağlıklı günlük düzen

Evde şarj imkânınız varsa en iyi alışkanlık şudur:

Şarj sınırını %80'e ayarlayın (LFP ise üreticinin dediği gibi; çoğu LFP için %100 serbesttir).
Her akşam bağlayın, sabah çözün. Araç %80'e ulaşınca durur; ek döngü tüketmez.
Zamanlayıcıyı gece tarifesine kurun; hem ucuz hem de batarya kalkışa yakın saatte ılık kalır. Evde şarj hesaplayıcı tarife ve süreyi eşleştirir.
Haftada bir (LFP) ya da ayda bir (NMC) %100'e doldurun ki gösterge kalibre olsun; yüzde neden atlıyor bunu açıklar.

Evde şarjı olmayan ve halka açık AC ile şarj eden sürücü için de ilke aynıdır: fırsat bulduğunuzda sığ şarj, mecbur kaldığınızda DC. Halka açık AC sorusu bu düzeni anlatır.

Garanti açısından

Türkiye'de satılan elektrikli araçların batarya garantisi genellikle 8 yıl ya da 160.000 km ve %70 kapasite eşiğiyle verilir. Bu garantiler şarj sıklığına koşul koymaz; kılavuzda yazan sınırlar (ör. sürekli DC kullanımı önerilmez) tavsiye niteliğindedir. İkinci el alırken batarya sağlığı raporu istemek, önceki sahibin şarj alışkanlığını görmenin tek yoludur; ikinci el rehberi bu raporun nasıl okunacağını anlatır.