Elektrikli araç %100 doldurulmalı mı?

Günlük kullanımda NMC bataryalı araçları %80 civarında tutmak, LFP bataryalı araçları ise üreticinin önerdiği sıklıkta %100'e doldurmak en sağlıklı yoldur. Uzun yolculuk öncesi %100 doldurmanın zararı yoktur; asıl aşınma, aracı haftalarca tam dolu ya da tam boş hâlde bekletmekten gelir.

Hangi bataryaya sahip olduğunuz, bu sorunun cevabını tamamen değiştirir. Aynı soruyu bir Togg T10X sahibi ile bir BYD Dolphin sahibi sorduğunda iki farklı cevap alır; çünkü ilki NMC, ikincisi LFP kimyasıyla gelir.

NMC bataryalar: %80 alışkanlığı

Nikel-mangan-kobalt (NMC) hücreler tam dolu hâlde beklerken hücre içi gerilim yüksek kalır ve kimyasal yaşlanma hızlanır. Bu yüzden Hyundai Ioniq 5, Kia EV6, Skoda Enyaq gibi araçların menüsünde günlük şarj sınırı ayarı bulunur. Pratik kural:

Günlük kullanımda üst sınırı %80 (bazı sahipler %70–90 arası) ayarlayın.
Alt tarafta %10–15'in altına sürekli inmemeye çalışın.
Uzun yola çıkacağınız sabah %100'e doldurun; birkaç saat tam dolu beklemek ölçülebilir bir zarar vermez.

Zararlı olan, %100'de günlerce park hâlinde durmaktır. Tatile giderken aracı tam dolu bırakmak yerine %50–60 civarında bırakmak çok daha sağlıklıdır.

LFP bataryalar: ara sıra %100 gerekli

Lityum-demir-fosfat (LFP) hücreler yüksek dolulukta çok daha rahat durur. Üstelik LFP'nin gerilim eğrisi ortada neredeyse düzdür; batarya yönetim sistemi gerçek doluluğu ancak hücreler tepeye çıkınca doğru ölçebilir. Bu yüzden BYD, Tesla'nın standart menzil sürümleri ve bazı Çin menşeli modeller haftada en az bir kez %100'e doldurmanızı ister. Bunu yapmazsanız gösterge kayar; şarj yüzdesi neden atlıyor sorusunda bu dengesizlik anlatılıyor.

Aracınızın hangi kimyayı kullandığını bilmiyorsanız araç sayfasına bakın: araç listesi üzerinden batarya bilgilerine ulaşabilirsiniz.

Halka açık DC şarjda %100 ekonomik değil

Batarya sağlığından bağımsız olarak DC istasyonda %80'in üstüne çıkmak zaman ve para kaybıdır. %80'den sonra şarj gücü sert düşer; son %20 için beklediğiniz süre, ilk %50'ye harcadığınıza yakın olabilir. Dakika bazlı ya da bekleme ücreti uygulayan operatörlerde bu fark cüzdana yansır. Bu davranışın nedeni DC şarj %80'den sonra neden yavaşlar sorusunda açıklanıyor; süreyi kendi aracınız için şarj süresi hesaplayıcı ile görebilirsiniz.

Kısa karar tablosu

Evde AC, NMC batarya: üst sınır %80, yola çıkarken %100.
Evde AC, LFP batarya: %100 serbest, haftada bir tam doldurun.
Yolda DC, her iki kimya: %80'de çıkın, bir sonraki istasyona ancak gerekliyse %90.
Uzun süre park: %40–60 arasında bırakın.

Batarya garantileri genelde 8 yıl / 160.000 km ve %70 kapasite üzerinden verilir; bu alışkanlıklar garanti süresinin çok ötesinde bataryayı formda tutmanın en ucuz yoludur.